“Kijk” zegt mijn vrouw. Langs het raam van onze keuken drijft rook voorbij. Dikke witte wolken rook.. Verschrikt rennen we naar buiten. De rook komt uit de schoorsteen op het dak van de stal van onze oude buurman. We gaan samen kijken, wat is er bij Jan gaande?
Als we de stal binnenkomen zien we hem druk in de weer. Hij stookt z’n witte, oeroude stenen oven met takkenbossen. De oven, waar zijn moeder vroeger wekelijks grote, bruine vloerbroden in bakte.
 “Ja, ja” vertelt Jan als hij ons ontdekt heeft. “ Ik ga deegmannekes bakken en sinterklaaskoeken. Da deej ons moeder vroeger ook altij, toen we nog klein waren. Ons moeder oi da geleerd bij een boer in de Bats polder, waar ze toen diende. Die z’n vrouwke was van Zeeuwsvlaamse komaf en bakte vör alle knechten meej Sinterklaas altij deegmannekes en sinterklaaskoeken.”
Mijn vrouw is kookgek en direct geïnteresseerd in Jan z’n receptuur. Deze is de eenvoud zelve. Jan toont ons hoe je deegmannekes moet maken. In een ingevette schaal gooit hij patentbloem, 2 eieren en deciliters melk. Dat roert hij tot een compacte massa. Als laatste doet hij 8 eetlepels basterdsuiker in het deeg en enkele theelepels anijs. Uit de bijkeuken haalt hij verse gist die hij bij het beslag doet om te rijzen. Een kwartier later is de oven warm en het deeg gereed voor gebruik. Van één bol deeg maakt hij een rol en van die rol maakt hij een lijf, benen, armen en een hoofd, waarna hij alles aaneendrukt en op een bakplaat legt. Twee rozijnen zorgen voor de ogen van z’n deegfiguren.
Jan gaat door tot de grote bakplaat vol ligt met deegmannekes en deegvrouwkes. Fluks besmeert hij ze allemaal met eigeel, waarna ze 15 -20 minuten verdwijnen in de oude oven. Intussen moet mijn vrouw koffie maken en de tafel dekken in z’n bijkeuken en zorgen voor ‘goede boter en Belse bruine suiker’. Ik tel de minuten af tot Jan na 20 minuten met de bakplaat uit de stal komt. Een heerlijke geur van vers brood komt de keuken binnen. Jan legt de deegmannekes op tafel en leert ons hoe we ze moeten eten.
“Eerst opensnije, dan dik beboteren, meej een dikke laag suiker bedekken, dichtvouwen en opeten.”
Mijn vrouw en ik gehoorzamen als kleine kinderen en … we smullen. Wat is dit lekker! De eenvoud zelve, maar veel lekkerder dan een pistolet, een kadetje of ander luxe broodje. Of is het belevingsemotie? Het is tenslotte sinterklaas en verse deegmannekes zijn gewoon anders. In ieder geval smaken ze anders.  Wanneer de schaal leeg is, staat Jan op om terug te keren naar zijn oven.
Dit keer mengt hij boter, suiker, pakjes vanillesuiker, eiwit, melk en bloem in de lege beslagkom. Dat wil zeggen hij roert de zachte boter met suiker en vanillesuiker tot een schuimig geheel. Dan slaat hij de eiwitten stijf en doet ze samen met de melk bij de boter, waarna hij er tot slot de bloem doorheen roert. Vervolgens doet hij het beslag in een spuitzak en spuit figuren van 8 à 10 cm lengte op het opnieuw ingevette bakblik. De figuren zijn wat simpel, maar we herkennen zowel de letter C, J als E, een sinterklaas, een zwarte Piet en iets dat een zak voorstelt. De zak van Sinterklaas.
In 20-25 minuten bakt Jan de sinterklaaskoeken gaar in het midden van de oven. Als ze eruit komen zijn ze geel tot lichtbruin en bestrooit hij ze met een dikke laag poedersuiker.
Mijn vrouw heeft opnieuw koffie gemaakt en schenkt onze bekers vol. We drinken en eten van de sinterklaaskoeken. “Het lijkt op spritskoek” zegt mijn vrouw tussen twee happen door.
“Wa-dattut is maokt nie uit” zegt Jan smakkend. Zijn mond en zijn trui zijn bedekt met een dikke laag poedersuiker. “Het is lekker en het is mar één keer per jaar Sinterklaas. En witte buurkes, dit is wel zoveul leutiger as simpel wa-kadokes vör mekander kopen in een winkel. Dit is ‘t ware sinterklaasfeest. Lekker samenzèèn, behaaglijk, meej mekander binnenshuis.” Corné Brugman.
De eerstvolgende evenementen:
|
Even geduld ...
Publicaties 
| 
