“Moet je Jan bezig zien!” zegt mijn vrouw, terwijl ze door het raam naar buiten kijkt.
Nieuwsgierig kom ik bij haar staan. Onze oude buurman heeft een ladder tegen een hoge appelboom gezet en is doende heksenbezems te verwijderen.

Ik vrees dat hij lijmtakken gaat maken. Om lijsters te vangen, zoals ‘s winters in zijn jeugd.
Heksenbezems zijn beter bekend als maretakken, mistletoe of viscum album. De maretak heet in de volksmond ook wel vogellijm. Een naam die de plant dankt aan vroeger, toen men  takken van bomen en struiken insmeerde met de plakkende lijm van witte maretakbessen.
Zo maakte ook Jan ooit zijn lijmstokken. Hij heeft me hier vaak over verteld. De bessen van de maretak zijn met name geliefd bij lijsters, vooral bij de grote lijster en de kramsvogel. Het vlees van zulke vogels was voor de 2e wereldoorlog een gebruikelijke gratis maaltijd, als ‘losse knechten’ zonder werk thuis zaten.

De maretak kende nog een andere toepassing in Jan zijn jeugd. Ook hierover heeft hij me vaak verteld. Bijgeloof! Zijn ouders en grootouders gebruikten de groene takken om zich te beschermen tegen alle mogelijke vormen van tegenspoed, kwaad, nachtmerries en heksen. Ze geloofden dat als je een heksenbezem op de drempel van je huis legde, een heks er niet overheen zou stappen. Ook het vee werd zo beschermd. In de stal werden heksenbezems opgehangen en in de weilanden dreef men de koeien met een heksenbezem op, bijv. als ze gemolken moesten worden.  Als 12-jarige koewachter gebruikte Jan zelf altijd een heksenbezem. Als bescherming van de koeien en voor zichzelf tegen de mogelijke aanwezigheid van heksen en boze geesten. Zijn grootvader geloofde vol overtuiging dat de maretak beschermde tegen tandpijn. Als je tandpijn had, probeerde je mensen op een maretak  te laten stappen, want dan werd de pijn overgedragen!
Als Jan klaar is met heksenbezems verwijderen en al ruim een uur in zijn huisje is verdwenen, ga ik bij hem buurten. Eerlijker gezegd, ik ga op onderzoek uit. Wat is hij van plan?
Tot mijn verrassing heeft hij geen woeste stropersplannen of een terugval in bijgeloof.

“Wa-vinde-van mijn kerstversiering?” vraagt Jan lachend. “Da’s wel eens wa-anders dan gelijk overal een doodsimpel kerstboomke in de woonkamer, niewaor?”
Jan zijn huisje is versierd met heksenbezems. Boven de deur hangt een maretak, op het schouwke staat een vaas vol maretakken en voor het raam hangt eveneens een versgeplukte heksenbezem. Hij heeft er zelfs een snoer groene lichtjes in gehangen.
“Speciaal daorvör gekocht” zegt Jan. “Bij de C1000 vör mar ander’alve euro. Witte wa- dattut leutigste is? Da’s dien tak boven mijn deurke.

Nou mag ik alle vrouwen die binnenkomme,  onder diejen deur ongevraogd kussen! Want da-doen de Engelsen ook, hé? Onder hun mistletoe!”
Stralend van voldoening bij dit losbandige vooruitzicht grijpt hij een fles jenever uit de kast en twee  glazen. Ongevraagd schenkt hij ze vol en reikt me - niet te weigeren – een glas aan.
“Zalig Kerstfeest, buurman” zegt hij proostend. “Zèè mar gerust. As gij of andere mannen onder mijn deurke passeren, zal ik jullie nie kussen! Ja. ja, da’s zeker, hé?”

Corné Brugman.

De eerstvolgende evenementen:

Openstelling stree... 27.05.2012 13.30	Zuidkwartier	Museum den Aanwas
Bestuursvergaderin... 30.05.2012 20.00	Bestuur	Heemhuis 't Kwartier
Praatmorgen in 't ... 03.06.2012 10.00	Zuidkwartier	Heemhuis 't Kwartier
Openstelling stree... 10.06.2012 13.30	Zuidkwartier	Museum den Aanwas
Openstelling stree... 24.06.2012 13.30	Zuidkwartier	Museum den Aanwas

Designed by Ed Prop.